Wnętrze samochodu z centralnie umieszczonym fotelem kierowcy

Samochody z centralnym miejscem kierowcy – przegląd modeli

Autor: Redakcja AutaKolekcja Opublikowano Czas czytania: 4 min

Samochody z centralnym miejscem kierowcy mają fotel umieszczony na osi symetrii nadwozia. Taki układ poprawia symetrię pola widzenia i może korzystnie wpływać na zachowanie auta w zakrętach, ale wyraźnie ogranicza wygodę codziennego użytkowania. Dlatego spotyka się go głównie w supersamochodach oraz futurystycznych prototypach.

Czym jest centralne miejsce kierowcy?

W tym rozwiązaniu kierowca siedzi dokładnie pośrodku samochodu, a stanowisko prowadzenia przypomina układ monoposto znany z pojazdów wyścigowych. Nie chodzi więc o samochód z kierownicą po prawej lub lewej stronie, lecz o całkowite umieszczenie fotela, kierownicy i zestawu wskaźników w osi pojazdu.

Centralna pozycja nie jest zabiegiem stylistycznym. W samochodzie nastawionym na osiągi pozwala ograniczyć asymetrię rozmieszczenia masy kierowcy i zapewnia podobną perspektywę przy skręcie w lewo oraz w prawo. Kierowca znajduje się też w korzystnym miejscu względem geometrii nadwozia, co ułatwia ocenę położenia auta na torze.

To rozwiązanie pozostaje jednak niszowe. Wymaga indywidualnej konstrukcji kabiny, nietypowego układu deski rozdzielczej i kompromisów dotyczących miejsc pasażerskich. Z tego powodu trafia niemal wyłącznie do aut wyczynowych, kolekcjonerskich oraz niektórych prototypów.

Zalety i wady centralnej pozycji kierowcy

Techniczna przewaga takiego układu jest najbardziej widoczna podczas szybkiej jazdy. W codziennym ruchu drogowym znaczenie mają natomiast kwestie, które zwykle nie występują na torze.

Cecha Centralna pozycja Standardowa pozycja
Rozkład masy Mniejsza asymetria wynikająca z położenia kierowcy, korzystna przy projektowaniu auta sportowego. Kierowca siedzi z jednej strony kabiny, co jest prostsze i wygodniejsze dla zwykłego nadwozia.
Widoczność Symetryczne pole widzenia i łatwiejsza ocena położenia auta względem krawędzi toru. Widoczność zależy od strony kierownicy, geometrii słupków i ustawienia fotela.
Wsiadanie Może wymagać przejścia przez szeroki próg lub wykonania dodatkowego ruchu wokół centralnie ustawionego fotela. Drzwi i fotel są rozmieszczone zgodnie z typowym układem kabiny.
Obsługa parkingów Trudniejszy dostęp do automatów biletowych, terminali i okienek znajdujących się przy jednej stronie jezdni. Kierowca siedzi przy wybranej krawędzi auta, co ułatwia kontakt z infrastrukturą drogową.

Przewiń tabelę w bok →

Centralne ustawienie kierowcy może poprawić wyczucie samochodu, lecz nie oznacza automatycznie większej przyczepności ani wyższych osiągów. O dynamice decydują także masa, środek ciężkości, zawieszenie, opony, aerodynamika i napęd. Centralna pozycja pomaga przede wszystkim wykorzystać te rozwiązania w bardziej przewidywalny sposób.

Największe niedogodności pojawiają się poza torem. Wąskie drzwi, wysokie progi i ograniczona przestrzeń wokół fotela utrudniają wsiadanie. Jeżeli samochód ma dodatkowe siedzenia, ich rozmieszczenie wymaga specjalnego projektu. Pasażerowie nie mogą też liczyć na tak naturalny dostęp do kabiny jak w typowym aucie dwu- lub czteromiejscowym.

Samochody z centralnym miejscem kierowcy – najważniejsze modele

Kilka konstrukcji pokazało, że centralne stanowisko może trafić do samochodu dopuszczonego do ruchu drogowego, a nie tylko do prototypu. Najważniejsze przykłady to:

  • McLaren F1 – drogowy supersamochód zaprojektowany przez zespół Gordona Murraya. Centralny fotel kierowcy stał się jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych rozwiązań, łącząc dobrą widoczność z układem dwóch miejsc pasażerskich umieszczonych nieco z tyłu.
  • Gordon Murray Automotive T.50 – współczesna interpretacja tej samej idei. Model wykorzystuje centralną pozycję kierowcy jako element podporządkowany bezpośredniemu prowadzeniu i niskiej masie samochodu.
  • McLaren Speedtail – hybrydowy model o centralnie umieszczonym fotelu, wykorzystujący ten układ przede wszystkim dla charakteru kabiny i wrażeń z prowadzenia.
  • Prototypy autonomiczne – centralne stanowisko pojawiało się w projektach badawczych, w których klasyczny podział na stronę kierowcy i pasażera tracił znaczenie. Takie konstrukcje nie zawsze były przeznaczone do seryjnej produkcji.

McLaren F1 i GMA T.50 są szczególnie istotne, ponieważ pokazują dwa pokolenia tej samej filozofii. W obu przypadkach centralny fotel nie służy wyłącznie efektowi wizualnemu, lecz wynika z podporządkowania kabiny kierowcy i dynamice jazdy.

Dlaczego centralne miejsce nie stało się standardem?

Największą przeszkodą jest konflikt między symetrią techniczną a ergonomią. Samochód drogowy musi współpracować z infrastrukturą zaprojektowaną dla kierowcy siedzącego po jednej stronie. Automaty parkingowe, bramki, punkty poboru opłat i okienka obsługi często znajdują się tylko przy lewej albo prawej krawędzi pasa.

Producenci muszą też uwzględnić przepisy dotyczące widoczności, oświetlenia, bezpieczeństwa biernego i rozmieszczenia elementów kabiny. Centralny fotel wymaga odmiennego projektu deski rozdzielczej, kolumny kierownicy, mocowań siedzeń oraz struktury nadwozia. Przy produkcji wielkoseryjnej oznaczałoby to wyższe koszty bez korzyści potrzebnych większości kierowców.

Dlatego centralna pozycja ma sens przede wszystkim wtedy, gdy priorytetem są osiągi, niska masa i precyzja prowadzenia. Dla samochodu używanego codziennie wygodniejszy okazuje się standardowy układ, nawet jeśli jest mniej symetryczny.

Centralne miejsce kierowcy pozostaje więc przykładem rozwiązania, które daje wyraźne korzyści inżynieryjne, ale sprawdza się głównie w autach tworzonych z myślą o wyjątkowych wrażeniach z jazdy, a nie o maksymalnej wygodzie na co dzień.

O autorze

Redakcja AutaKolekcja

Opisujemy marki i modele samochodów, ich historię, generacje i najciekawsze wersje. Porównujemy auta i wyszukujemy motoryzacyjne ciekawostki. W poradnikach pomagamy kierowcom w codziennych sprawach: przy zakupie pierwszego auta, rejestracji, wyborze akcesoriów i podstawowych naprawach. Piszemy z pasją, ale konkretnie, tak żeby każdy tekst był przydatny zarówno dla kolekcjonera, jak i dla zwykłego kierowcy.

Wszystkie wpisy autora

Czytaj również