Peugeot – historia marki, najważniejsze modele i ciekawostki

Korzenie marki: stal, młynki i rowery

Początki Peugeot wiążą się z miejscowością Sous-Cratet we wschodniej Francji. W 1810 roku bracia Jean-Pierre i Jean-Frédéric Peugeot uruchomili w rodzinnym młynie odlewnię i zakład produkujący wyroby ze stali. Był to czas, gdy stal walcowana znajdowała coraz szersze zastosowanie w gospodarstwach domowych, rzemiośle i przemyśle.

Firma budowała reputację dzięki trwałości i precyzji wykonania. Produkowała między innymi piły, nożyce, narzędzia, elementy maszyn do szycia oraz stalowe stelaże krynolin. W 1840 roku w ofercie pojawiły się młynki do kawy, a w 1874 roku – młynki do pieprzu. Ich mechanizmy stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych pozamotoryzacyjnych produktów marki. Za tę część działalności odpowiada dziś między innymi Peugeot Saveurs.

Przed wejściem w motoryzację firma rozwijała kilka różnych gałęzi produkcji:

• Narzędzia stalowe – piły, nożyce, sprężyny i elementy wyposażenia warsztatowego.
• Młynki – urządzenia do kawy, pieprzu i innych przypraw.
• Maszyny do szycia – kolejny przykład wykorzystania precyzyjnej obróbki metalu.
• Rowery – produkowane od lat 80. XIX wieku i ważne dla późniejszego rozwoju konstrukcji pojazdów.

Rowery miały dla Peugeot szczególne znaczenie. To przy ich produkcji firma zdobywała doświadczenie w budowie lekkich ram, kół i układów napędowych. Późniejsze pierwsze automobile korzystały z rozwiązań wypracowanych właśnie przy produkcji jednośladów.

Narodziny motoryzacyjnej legendy

W stronę samochodów poprowadził firmę Armand Peugeot, wnuk założyciela, urodzony w 1849 roku. Studiował inżynierię w Paryżu, a doświadczenie zdobywał także w Wielkiej Brytanii. Interesował się nowymi technologiami i dostrzegał, że rozwój silników może w przyszłości zmienić transport.

Droga do samochodu spalinowego nie była jednak prosta. Pierwszy pojazd Peugeot zaprezentowany w 1889 roku był trójkołowcem z silnikiem parowym Léona Serpolleta. Konstrukcja bazowała częściowo na podzespołach rowerowych, lecz napęd parowy okazał się ciężki, mało wygodny i niewystarczająco mocny.

Rozwój wczesnej motoryzacji Peugeot przebiegał w kilku etapach:

1. 1889 rok – prezentacja trójkołowca Serpollet-Peugeot z napędem parowym podczas wystawy w Paryżu.
2. Współpraca z Panhard-Levassor – Peugeot rozpoczął produkcję części do silników Daimlera, budowanych na licencji przez tę francuską firmę.
3. 1891 rok – pojawił się czterokołowy Type 3 z silnikiem spalinowym Daimlera. Peugeot odpowiadał za projekt, nadwozie i podwozie, a silnik dostarczał Panhard-Levassor.
4. Lata 90. XIX wieku – samochody zaczęły trafiać do klientów, a udział w wyścigach pomagał budować rozpoznawalność marki.

Pierwsze samochody miały dwucylindrowe silniki umieszczone z tyłu, rurowe stalowe podwozie i masę około 500 kg. W 1896 roku powstała spółka Automobiles Peugeot. Rok później Armand Peugeot oddzielił dział samochodowy od rodzinnego przedsiębiorstwa Peugeot Frères, które nadal zajmowało się między innymi wyrobami stalowymi, rowerami i narzędziami.

Separacja nie trwała długo. W 1907 roku rozpoczęły się rozmowy o ponownym połączeniu, a w 1910 roku utworzono wspólną firmę Automobiles et Cycles Peugeot. Pozwoliło to połączyć doświadczenie przemysłowe rodziny z szybko rozwijającą się produkcją samochodów.

Ewolucja techniczna i najważniejsze modele

Peugeot rozwijał samochody zarówno przez modernizację konstrukcji, jak i udział w sportach motorowych. Wyścigi były wówczas nie tylko rywalizacją, lecz także sposobem sprawdzania trwałości podzespołów i promowania marki. W 1904 roku pojawił się mały Peugeot Bébé, którego rozwój wiązał się ze współpracą z firmą Bugatti. W 1912 roku rozpoczęto także produkcję ciężarówek.

Najważniejsze modele i rozwiązania, które wyznaczały kolejne etapy historii marki, przedstawia oś czasu:

Model	Lata produkcji	Kluczowa innowacja lub znaczenie
Peugeot 201	1929–1937	Model przełomowy dla numeracji marki i rozwoju niezależnego zawieszenia przednich kół.
Peugeot 403	1955–1966	Pierwsza duża współpraca stylistyczna z Pininfariną, a od 1959 roku także silnik Diesla.
Peugeot 404	1960–1975	Eleganckie nadwozie Pininfariny, trwała konstrukcja i sukces na wielu rynkach.
Peugeot 205	1983–1998	Mały, lekki model, który poprawił sytuację finansową firmy i odnosił sukcesy w rajdach.
Peugeot 406	1995–2004	Model klasy średniej, ważny dla ekspansji marki i popularny także jako samochód flotowy oraz taksówka.

Przewiń tabelę w bok →

Model 201 otworzył stosowaną do dziś serię trzycyfrowych oznaczeń z zerem pośrodku. W uproszczeniu pierwsza cyfra wskazywała klasę lub rozmiar samochodu, a ostatnia generację danego typu. Rozwiązanie było proste, łatwe do zapamiętania i stało się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów identyfikacji Peugeot.

Po II wojnie światowej ważną rolę odegrał Peugeot 203, zaprezentowany w 1948 roku. Był pierwszym powojennym samochodem marki i otrzymał samonośne nadwozie. Następny Peugeot 403 przyniósł współpracę z Pininfariną, która przez kolejne dekady wywarła duży wpływ na wygląd samochodów francuskiego producenta.

W 1959 roku Peugeot zastosował silnik Diesla w modelu 403. W tym samym okresie wprowadzono także automatycznie sterowany wentylator chłodnicy. Peugeot 404, produkowany od 1960 roku, sprzedał się w liczbie około dwóch milionów egzemplarzy i stał się jednym z najważniejszych modeli w historii firmy. Z kolei przednionapędowy Peugeot 204 z 1965 roku pokazał, że marka chce konkurować również w segmencie mniejszych samochodów.

Największym sukcesem lat 80. był Peugeot 205. Jego cywilna wersja łączyła niewielkie rozmiary z dobrym wykorzystaniem przestrzeni, a odmiana 205 Turbo 16 zdobywała tytuły w Rajdowych Mistrzostwach Świata. Model pomógł odmłodzić wizerunek marki i otworzył drogę kolejnym popularnym konstrukcjom, takim jak 405, 106, 206 czy 307.

Peugeot w Polsce – od wyprawy Grodzkiego do taksówek

Polska historia Peugeot zaczęła się bardzo wcześnie. W 1896 roku do Warszawy sprowadzono samochód Peugeot zamówiony przez Stanisława Grodzkiego, pioniera polskiego automobilizmu. Na jego użytkowanie potrzebna była specjalna zgoda władz, a przed jej wydaniem sprawdzano między innymi działanie hamulców.

Grodzki nie ograniczył się do jazdy po Warszawie. W 1897 roku wyruszył Peugeotem do Francji. Towarzyszyli mu mechanik i dziennikarz relacjonujący podróż na łamach pisma „Cyklista”. Trasa liczyła blisko 2000 kilometrów, a wyprawa trwała 17 dni, z czego 13 dni zajęła sama jazda. Samochód dotarł do Dieppe. Wydarzenie uznaje się za pierwszą polską wyprawę samochodową na tak dużą skalę.

Marka szybko pojawiła się także w polskich ogłoszeniach handlowych. Na przełomie XIX i XX wieku działały przedstawicielstwa oferujące między innymi zmotoryzowane trycykle Peugeot, a w latach 1909–1913 jedną z ważniejszych firm reprezentujących francuskiego producenta była warszawska Varsovie Automobile.

Peugeoty wykorzystywano również w polskiej armii. W 1920 roku zakupiono 18 samochodów pancernych. Część wyposażono w działka, a pozostałe w karabiny maszynowe. Ciężar pancerza powodował problemy z układem przeniesienia napędu, dlatego przekładnie zmodyfikowano w Centralnych Warsztatach Kolejowych w Poznaniu. Pojazdy służyły głównie do szkolenia, a formalnie wycofano je ze stanu armii w 1935 roku.

W 1926 roku Peugeot należał do marek często spotykanych wśród warszawskich taksówek. Podobną rolę wiele dekad później odegrał Peugeot 406, który również zdobył dużą popularność w stołecznych korporacjach. Oficjalna działalność Peugeot Polska rozpoczęła się na przełomie 1992 i 1993 roku.

Od fabryki w Sochaux do koncernu PSA

Po I wojnie światowej Peugeot odbudowywał produkcję, a w 1919 roku uruchomiono zakłady w Sochaux. Z czasem stały się one najważniejszym ośrodkiem firmy. W czasie II wojny światowej fabryka została przejęta przez okupanta i zarządzana przez ludzi związanych z niemieckim przemysłem. Zakłady ucierpiały podczas bombardowania w 1943 roku, a po wyzwoleniu ich odbudowa wymagała znacznego wysiłku.

W 1963 roku Peugeot rozpoczął rozmowy z Citroënem o współpracy. Początkowo nie doprowadziły one do połączenia, ale sytuacja zmieniła się po przejęciu Citroëna przez Peugeota w 1976 roku. Peugeot nabył wtedy 90 procent akcji należących do Michelina. Tak powstał koncern PSA Peugeot-Citroën.

W kolejnych dekadach grupa rozwijała wspólne technologie i platformy, pozostawiając obu markom odrębny charakter. Peugeot koncentrował się między innymi na samochodach osobowych, dostawczych i później także na napędach hybrydowych oraz elektrycznych. W 2021 roku PSA połączyło się z Fiat Chrysler Automobiles, tworząc koncern Stellantis. Peugeot jest jedną z jego głównych marek.

Lew w logo i inne ciekawostki

Pierwsze logo z lwem pojawiło się w 1850 roku. Symbol odnosił się początkowo do jakości pił produkowanych przez firmę. Lew miał oznaczać trwałość zębów, elastyczność ostrza oraz szybkość cięcia. Z czasem znak przeniesiono na rowery, a następnie na samochody. Jego forma zmieniała się wielokrotnie, lecz motyw zwierzęcia pozostał związany z marką.

Najczęściej powtarzane ciekawostki dotyczące historii Peugeot obejmują:

• Zero w środku oznaczenia modeli pojawiło się wraz z Peugeot 201 w 1929 roku.
• Pierwszy samochód Peugeot miał napęd parowy, lecz firma szybko przeszła na silniki spalinowe Daimlera.
• W 1941 roku Peugeot zaprezentował VLV, mały elektryczny pojazd trójkołowy.
• Marka zachowała pozamotoryzacyjne dziedzictwo, produkując między innymi młynki do pieprzu i akcesoria winiarskie.

Peugeot wielokrotnie zdobywał także tytuł Europejskiego Samochodu Roku:

• 1969 – Peugeot 504.
• 1988 – Peugeot 405.
• 2002 – Peugeot 307.
• 2014 – Peugeot 308.
• 2017 – Peugeot 3008.
• 2020 – Peugeot 208.

Historia marki Peugeot pokazuje, że jej tożsamość nie powstała wyłącznie na drogach. Stalowe narzędzia, młynki, rowery i doświadczenie w precyzyjnej produkcji przygotowały rodzinne przedsiębiorstwo do wejścia w świat samochodów. Dzięki temu Peugeot przeszedł drogę od niewielkiej odlewni do międzynarodowej marki, która łączy tradycję przemysłową z nowymi technologiami.