Samochody z tylnym skrętem kół wykorzystują system skrętnej tylnej osi, znany także jako all-wheel steering. Tylne koła zmieniają kąt wychylenia zależnie od prędkości auta. Przy wolnej jeździe skręcają przeciwnie do przednich, co poprawia zwrotność, a przy wyższej – w tym samym kierunku, zwiększając stabilność.
Czym jest skrętna tylna oś?
W zwykłym samochodzie kierowca zmienia kierunek jazdy przede wszystkim przednimi kołami. W autach wyposażonych w tylną oś skrętną także tylne koła mogą aktywnie zmieniać swoje położenie. Nie wychylają się jednak zawsze tak samo. Komputer dobiera kierunek i kąt skrętu do prędkości, kąta obrotu kierownicy oraz innych parametrów jazdy.
System nie zastępuje klasycznego układu kierowniczego. Jest jego wsparciem, które poprawia manewrowanie dużym autem w mieście i stabilność podczas szybkiej jazdy. Rozwiązanie spotyka się głównie w limuzynach klasy wyższej, samochodach sportowych oraz dużych SUV-ach.
Jak działa skrętna tylna oś w zależności od prędkości?
Najważniejsza zasada polega na zmianie kierunku skrętu tylnej osi. Przy małej prędkości koła tylne pracują w przeciwfazie, czyli skręcają przeciwnie do przednich. Samochód może wtedy obrócić się na mniejszej przestrzeni. Przy szybkiej jeździe układ przechodzi w zgodną fazę. Tylne koła skręcają w tę samą stronę co przednie, dzięki czemu auto płynniej zmienia tor jazdy.
| Prędkość | Kierunek skrętu tylnych kół | Główna korzyść |
|---|---|---|
| Niska, głównie w mieście | Przeciwfazowo względem przednich kół | Mniejszy promień skrętu i łatwiejsze manewrowanie |
| Wysoka, głównie na trasie | Zgodnie z kierunkiem skrętu przednich kół | Większa stabilność przy zmianie pasa i omijaniu przeszkody |
Przeciwfazowy skręt działa podobnie jak skrócenie rozstawu osi z punktu widzenia zachowania samochodu. Tył szybciej podąża za przodem, dlatego duża limuzyna lub SUV potrzebuje mniej miejsca podczas zawracania. Kierowca odczuwa to szczególnie na ciasnym parkingu albo przy wjeżdżaniu w wąską ulicę.
Podczas szybkiej jazdy przeciwfazowe wychylenie byłoby mniej korzystne, ponieważ mogłoby powodować zbyt gwałtowną reakcję auta. Dlatego tylna oś skręca wtedy w tę samą stronę co przednia. Samochód zachowuje się stabilniej, a zmiana pasa wymaga mniejszej korekty kierownicą. Przejście między trybami odbywa się płynnie i jest sterowane przez elektronikę.
Jakie korzyści odczuwa kierowca?
Największa różnica pojawia się w samochodach o dużych rozmiarach. Układ ogranicza wrażenie, że auto jest nieporęczne w mieście, a jednocześnie pomaga utrzymać spokojny tor jazdy na drodze szybkiego ruchu. W praktyce kierowca może odczuć kilka korzyści:
- Łatwiejsze parkowanie na ciasnych miejscach.
- Mniejszy promień zawracania, szczególnie przy dużej długości pojazdu.
- Pewniejsze prowadzenie podczas szybkiej zmiany pasa ruchu.
- Większa stabilność przy nagłym omijaniu przeszkody.
System nie sprawia, że samochód staje się całkowicie inną konstrukcją. Nadal znaczenie mają opony, zawieszenie, napęd, stan nawierzchni i umiejętności kierowcy. Skrętna tylna oś pomaga wykorzystać możliwości auta, ale nie znosi praw fizyki ani nie zastępuje ostrożnej jazdy.
Jak technicznie realizowany jest ten system?
Współczesne układy skrętnej tylnej osi są sterowane elektronicznie. Zestaw czujników przekazuje do sterownika informacje między innymi o prędkości samochodu, kącie skrętu kierownicy, przyspieszeniach oraz zachowaniu pojazdu. Sterownik oblicza wymagany kąt tylnej osi i przekazuje polecenie do siłownika.
Do poruszania mechanizmem stosuje się siłowniki elektryczne lub hydrauliczne, zależnie od konstrukcji konkretnego auta. Układ współpracuje z elektroniką pokładową oraz systemem stabilizacji toru jazdy, takim jak ESP. Dzięki temu reakcja tylnej osi może zostać ograniczona albo zmieniona, gdy samochód traci przyczepność.
Rozwiązanie stosują między innymi Mercedes, Audi i Porsche, choć sposób jego działania, zakres wychylenia oraz nazwa handlowa mogą być różne w poszczególnych modelach. W niektórych autach system jest opcją, a w innych należy do wyposażenia konkretnej wersji.
Czy warto dopłacać do tylnego skrętu kół?
Najwięcej sensu ma on w dużej limuzynie albo SUV-ie używanym zarówno w mieście, jak i w trasie. W codziennym manewrowaniu poprawia zwrotność, a na autostradzie pomaga zachować stabilność. Trzeba jednak uwzględnić, że bardziej złożona konstrukcja może oznaczać wyższy koszt wyposażenia i potencjalnej obsługi.
Dla kierowcy dużego samochodu jest to przede wszystkim połączenie łatwiejszego parkowania z pewniejszym prowadzeniem przy wyższych prędkościach. W mniejszym aucie różnica może być mniej odczuwalna, dlatego opłacalność zależy głównie od rozmiaru pojazdu i warunków, w których jest najczęściej używany.
